Dlaczego warto czytać dziecku?

Dlaczego warto czytać dziecku?

Obrazy coraz częściej wygrywają ze słowami. Zanim jednak na dobre przestaniemy czytać, pamiętajmy, że kiedy czytamy książkę, zanurzamy się w języku, który od zawsze stanowi podstawowe narzędzie myślenia, komunikacji między ludźmi, zdobywania wiedzy i budulec kultury.

image

Żeby stać się czytelnikiem potrzeba dwóch rzeczy - umiejętności czytania i motywacji. Umiejętność czytania nie płynie ze znajomości liter, ale ze znajomości języka. Z tym jest u dzieci coraz gorzej, bo języka nie można nauczyć się z ekranu, do tego potrzebne są osobiste doświadczenia dziecka z językiem poprzez emocjonalne interakcje z bliskimi, którzy do dziecka mówią i zachęcają je do rozmowy. Według specjalistów, do osiągnięcia biegłości w dowolnej dziedzinie potrzeba 10 tysięcy godzin ćwiczeń. Tymczasem dzisiejsze dziecko nie ma szansy na takie ćwiczenia językowe, gdyż ważni dorośli nie mają dla niego czasu.

Niektórzy uważają, że czytanie jest zajęciem elitarnym. To niebezpieczny pogląd w skomplikowanym świecie, którego mechanizmy trzeba dobrze rozumieć, bo w demokracji każdy głos jest jednakowo ważny, także głos ignoranta. Trzeba zatem zadbać, by wszystkie dzieci dobrze znały język, lubiły czytanie i aby od małego kojarzyło im się ono wyłącznie z przyjemnością. Jeżeli spojrzymy na listę społeczeństw, które najwięcej czytają, to widzimy, że są one zasobne i mają wysokie standardy cywilizacyjne. Ilość przeczytanych książek przekłada się na jakość życia, zarówno indywidualnego, jak i społecznego.

Zaczynać trzeba od najmłodszych lat, trudno bowiem przekonać do lektur 15-latka, czy 50-latka, którzy nie mają nawyku czytania. To rola rodziców i nauczycieli, by wyrobić w dzieciach miłość do książek, co wcale nie jest trudne, bo dzieci uwielbiają słuchać czytania. Warunek – dorośli powinni im czytać ciekawe książki, w przyjaznej atmosferze i regularnie, najlepiej codziennie, tak jak codziennie je karmią. Czytanie jest strawą dla umysłu, więc nie powinno być serwowane od święta.

Jak możemy sprawić, aby dzieci i młodzież chętnie sięgali po książki?

Wiele zależy od najbliższych dzieciom dorosłych - rodziców, opiekunów, nauczycieli i wychowawców.

  • Mów dużo do dziecka

Przede wszystkim trzeba dużo do dzieci mówić. Żeby były w stanie zrozumieć czytany tekst, muszą mieć odpowiedni zasób słów „usłyszanych, rozumianych i używanych w mowie". Nauczą się ich przez stały kontakt z językiem, czyli codzienne rozmowy z bliskimi osobami, słuchanie bajek i opowieści. Wtedy też czytanie będzie coraz bardziej atrakcyjne, bo łatwość łączenie tego, co już jest znane z nowymi treściami i wyrazami oraz rozumienie treści jest warunkiem odczuwania przyjemności z czytania, staje się też motywacją do podejmowania następnych wysiłków w tym zakresie. Ale uwaga! Kontakt z językiem ma być żywy, w dosłownym tego słowa znaczeniu. Telewizja i komputery nie nauczą dziecka mówić, bo nauka to proces społeczny, oparty na interakcji i więzi, szczególnie na wczesnym poziomie rozwoju małego człowieka. I ostrzeżenie - odwrócone tyłem do rodzica wózki to strata setek godzin dla nauki mowy i proszenie się o problemy logopedyczne!

  • Wybierz ciekawą książkę – możesz to zrobić razem z dzieckiem

Druga sprawa - książka musi być ciekawa dla dziecka, dobrana do poziomu jego rozwoju i zainteresowań. Znamy maluchy, które dziesiątki razy powtarzają tę samą czynność, choć ta sprawia im z początku dużą trudność, jak np. stawianie pierwszych kroki. Próbują, przewracają się, znowu się podnoszą, kolejna próba i znowu bęc. Czy się zniechęcają? Nie, bo mają wewnętrzną motywację, aby samodzielnie się poruszać. Wewnętrzna motywacja, czy wręcz determinacja, która popycha je do samodzielności, pozwala przezwyciężyć wszelkie przeszkody, a każda próba przybliża je do sukcesu. Dziecko, które jest ciekawe, co się stanie z bohaterami, będzie koniecznie chciało wysłuchać, a w przyszłości samodzielnie przeczytać książkę.

  • Nie zmuszajmy dziecka do czytania – czytajmy mu: w domu, w szkole

I jeszcze jeden warunek do spełnienia, aby pojawiła się przyjemność z czytania – brak przymusu. Przez długie lata czytanie dziecku to zadanie dorosłych. Nie kończy się ono wcale, kiedy dziecko idzie do szkoły. Można powiedzieć – przeciwnie! Czytanie dzieciom w wieku szkolnym – przez rodzica, czy nauczyciela w klasie - świadczy o doskonałym rozumieniu przez dorosłych tajników procesu budowania motywacji oraz nauki czytania. Głośne czytanie dziecku to budowanie bogatego zasobu językowego dziecka, zaznajamianie go z wszechstronną i fascynującą wiedzą, z treściami wspierającymi jego rozwój emocjonalny. To najskuteczniejszy sposób rozkochania go książkach, bo towarzyszymy mu na każdym etapie ich poznawania, a potem rozmowy o nich. Czy dzieci pokochają czytanie, kiedy będą musiały same dobrnąć do końca trudnej i piekielnie nudnej czytanki?

Tekst przygotowała Fundacja ABCXXI - Cała Polska czyta dzieciom

www.calapolskaczytadzieciom.pl

Pomagamy wychowywać dzieci na mądrych, dobrych i szczęśliwych ludzi!

Fundacja „ABCXXI - Cała Polska czyta dzieciom” promuje codzienne czytanie dziecku jako najbardziej przyjazną i skuteczną metodę wspierającą jego wszechstronny rozwój a zarazem jest znakomitą okazją na budowanie więzi z dzieckiem, okazanie mu naszej uwagi i miłości.

Potrzebujemy Waszego wsparcia, by rozszerzać kampanię społeczną „Cała Polska czyta dzieciom”, rozwijać programy takie jak „Wychowanie przez czytanie”, zapraszać autorów do Klubów Czytających Rodzin, wspomagać książkami domy dziecka, małe szkoły i biblioteki wiejskie.

Wpisując w PIT numer KRS 00000 97051 możecie przekazać 1% swojego podatku na kampanię czytania i inne ważne działania Fundacji.