Lalka dla dzieci. Coś więcej niż tylko zabawka!

Lalka dla dzieci. Coś więcej niż tylko zabawka!

Kupując zabawki nie zawsze myślimy o tym, że zwykła lalka dla dzieci jest ważnym rekwizytem, pomagającym uczyć się kompetencji społecznych. Jaką lalkę wybrać dla dziecka, by mądrze wspierać jego rozwój?

image

Lalka dla dzieci jest jedną z tych zabawek, które stanowią ważny element dzieciństwa. Podobnie jak piłka czy klocki pozwala na tworzenie zabaw o przeróżnych scenariuszach. Nowoczesne zabawki często narzucają jeden określony rodzaj zabawy – producent proponuje konkretny sposób ich wykorzystywania. Ale najbardziej rozwijające są właśnie takie zabawki, które w żaden sposób nie ograniczają dziecięcej wyobraźni. Bo to ona „ożywia” jakiś przedmiot, nadając mu różne role i funkcje. W zabawie patyk może być koniem, mieczem, rycerzem, wężem, psem albo czarodziejską różdżką, zależnie od tego, jakie znaczenie dziecko chce mu nadać. W ten sposób zabawa pozwala rozwijać wyobraźnię, myślenie abstrakcyjne i ćwiczyć różne role społeczne.

Kiedy kupić dziecku lalkę?

Kiedy kupić dziecku lalkę? Wtedy, gdy będzie już na tyle rozwinięte ruchowo, by mogło ją trzymać, podnosić, przytulać, przekładać z miejsca na miejsce i wozić w wózku – idealny na pierwszą lalkę wydaje się drugi rok życia. Oczywiście lalka dla dzieci musi być wykonana z odpowiednich materiałów i dostosowana do wieku dziecka. Dzieciom do lat 3 nie można dawać zabawek, których drobne elementy można ułamać, wyjąć, włożyć do ust, nosa czy ucha. Lalka dla dzieci nie może zawierać szkodliwych związków, takich jak ftalany, bisfenol A, nonylofenol, chlorowane parafiny. Niestety często wchodzą one w skład plastikowych zabawek, szczególnie tanich, sprowadzanych spoza Unii Europejskiej. O ich obecności może świadczyć intensywny zapach tworzywa i lepka, giętka powierzchnia. Taka lalka nie nadaje się dla dziecka, bowiem uwalniające się z niej związki mogą szkodzić rozwijającemu się, wrażliwemu organizmowi malca.

Jaką lalkę wybrać dla dziecka?

Dobrze, jeśli dorośli (rodzice, dziadkowie) rozważają, jaką lalkę wybrać dla dziecka, a nie kupują pierwszą lepszą zabawkę (a potem następną i następną). Wybór lalki warto przemyśleć. Lepiej kupić jedną droższą, ale bezpiecznie wykonaną i naprawdę rozwijającą zabawkę, niż wiele byle jakich. Zwłaszcza, że nadmiar zabawek wcale nie wpływa dobrze na dziecko – często powoduje zagubienie, rozdrażnienie i przebodźcowanie.

Dla małego dziecka warto wybrać lalkę, która będzie dość lekka, miękka, poręczna – idealnie sprawdzają się szmaciane lalki dla dzieci, solidnie uszyte, nie zawierające drobnych elementów. Taka lalka może pełnić także rolę przytulanki, wygodnie jest ją nosić w prostym nosidełku (np. zrobionym z szalika) albo wozić w wózku.

Choć wiele lalek ma różne funkcje (płaczą, siusiają, mówią) – to kupowanie takich zabawek nie jest wcale konieczne. Niektóre dzieci boją się nieoczekiwanych odgłosów wydawanych przez lalki (nie mówiąc o tym, że taki gadżet „lubi” włączyć się w nocy i nastraszyć także rodziców). Wszystko to, co robią nowoczesne lalki na baterie, dziecko potrafi sobie wyobrazić – i jest to z korzyścią dla rozwoju jego mózgu.

Lalka dla dzieci 

Wybierając lalkę dla dzieci warto zadbać, by była to postać dziecka (niemowlęcia, malucha lub realistycznie wyglądającego starszaka), z ciałem o naturalnych proporcjach. Wiele mówi się o tym, że lalki stylizowane na atrakcyjne kobiety z wydatnym biustem, nienaturalnie szczupłą talią i niemożliwie długimi nogami, wdrukowują dziecku ideały piękna, których żaden człowiek nie może spełnić. Naukowcy przeanalizowali wygląd popularnych lalek o wyglądzie modelki i uznali, że gdyby stały się one żywymi ludźmi, to nie mogłyby chodzić (za małe stopy, wydłużone kości, cienkie stawy skokowe), utrzymać głowy w pozycji pionowej (zbyt wiotka szyja), wykonywać codziennych czynności (za cienkie nadgarstki), a nawet trawić (w tak małym brzuchu nie zmieściłyby się jelita i wątroba). Dziewczynki zachwycone wyglądem takich lalek chcą wyglądać tak jak one, a to szkodzi ich postrzeganiu ciała.

Dobra lalka dla dzieci wygląda jak prawdziwy człowiek na różnych etapach rozwoju. W zabawie może pełnić różne role, np. dziecka, koleżanki, rodzeństwa. Dzięki temu w  zabawie można ćwiczyć role opiekuńcze i empatię, a także odgrywać różne trudne sytuacje z  prawdziwego życia. Dzieci często właśnie w zabawie lalkami odreagowują konflikty z domu, przedszkola, szkoły. Obserwując taką zabawę i taktownie w niej uczestnicząc, rodzic może dowiedzieć się o problemach, które przeżywa dziecko. 

Czy chłopiec może bawić się lalkami?

Oczywiście – chłopiec może bawić się lalkami, a taka zabawa jest dla niego bardzo pożyteczna i rozwijająca. Naukowcy mają dowody na to, że zabawa lalkami rozwija u dzieci różne kompetencje społeczne, pomaga ćwiczyć wrażliwość, rozumienie drugiej osoby, troskliwość. Lalka nie jest bowiem tylko przedmiotem, ale w dziecięcym pojmowaniu świata staje się postacią, wobec której dziecko ma pewne emocje. Przez całe pokolenia chłopcy byli uczeni tłumienia swojej wrażliwości, łagodności, czułości, empatii – i wyrastali na mężczyzn, którzy nie okazują uczuć. Jeśli rodzice chcą, by ich syn był w przyszłości dobrym przyjacielem, czułym mężem, troskliwym tatą, wspaniałym dziadkiem, powinni wspierać w nim akceptację dla wszystkich emocji i ćwiczyć z nim empatię. Zabawa lalką jest jej świetnym przykładem.

Czy 7-latki bawią się lalkami?

Wydaje się, że dzieci teraz szybciej dorastają, stąd częste pytanie, do kiedy bawią się tak dziecinnymi zabawkami jak lalki (np. „czy 7-latki bawią się lalkami”). Odpowiedź nie jest prosta – wiele zależy od zainteresowań dziecka, jego sposobu spędzania czasu i tego, jakie zabawy i zajęcia proponują mu dorośli. Jeśli dziecko od małego ma dostęp do cyfrowych gier albo bajek, to pewnie szybko straci zainteresowanie zabawą lalkami (a także innymi zabawami wymagającymi aktywności, wyobraźni, zaangażowania, interakcji). Jednak zabawa lalkami jest korzystna dla starszych dzieci i jeśli siedmio-, ośmiolatek nadal jest nią zainteresowany, to pozostaje się z tego cieszyć. U starszych dzieci zabawa lalkami (także w towarzystwie innych dzieci) pełni nowe funkcje. Dzieci zaczynają odgrywać bardziej złożone scenariusze zabawy (np. w dom, w szpital, w szkołę) i ćwiczyć różne role, przepracowywać problemy, z jakimi się spotkały. Zabawa lalkami i różnymi akcesoriami (naczynia, meble, ubranka dla lalek) wspiera także rozwój małej motoryki, czyli sprawności rąk, palców, koordynacji ręka-oko. Zapinanie guzików, zakładanie butów, czesanie, plecenie warkoczy i inne zajęcia związane z zabawą lalkami dla dzieci to dobry trening zręczności i precyzji.

Fot. Shutterstock